Желілер топологиясы.
|
|
Мүмкіндігіне қарай компьютердік желілер мынадай желілерге бөлінеді,
топологиясы бойынша айырмашылығы бар.
Топология – объектілерге оның көлеміне орналасуы мүмкіндігіне қарайды.
Компьютерлік желілердегі топология түсінігі желідегі ЭЕМ-нің орналасу арақашықтығын білдіреді,
компьютерлік желілер арқылы мәліметтер алмасу үшін мәліметтер коммуникация ұйымының мүмкіндігі.
Олар 3 негізгі топологияға бөлінеді: сақина, жұлдыз, барлық шина топологиясы, типтік сияқты мінездеме береді.
«Шина» Топологиясы
Барлық компьютерлер бір кабельге жалғанған. Оның соңына терминаторлары орналасулары керек.
Бұндай 10 Мегабиттік жүйе топологиясына 10Base-2 және 10Base-5 құралады. Пассивті топология,
барлығы бір байланыс каналдарын қолданады және оны келісіп қолданады яғни ажыратылған уақыт бойынша.
Кез келген екі терминаторлар бұзылуы осы терминаторлардың кабель жүйесінен шығу бұзылуына әкеп соғады
(желі сегменті). Кез келген құрылғының іске қосылуы немесе іскетен шығуы басқаларына кедергі келтірмейді.
Байланыс каналдарында тураландау барлық жүйені жұмыстан шығарады.
Барлық компьютерлер желілерде «болатын» мәліметтер алмасуға қатыспайды.
Мұндай мүмкіндіктері желінің төмендетуге әкеледі яғни ауырлығын күшейтеді немесе түйін санын көбейтеді.
Шинаға қосылу үшін, белсенді құралдарды қолдануға– ішкі қоректену блогының қайталаушылары (repeater) арқылы болады.
Берілген желілік топология желілік элементтерінің бұзылғанын анықтау үшін ең қалайлы: желілік адаптер,
кабель немесе разъемдер.
«Сақина» топологиясы
Қарқынды топология. Барлық компьютерлер желіде барлығы дөңгелектеп орналасады. Жұмыс станциясы мен кабельдің
орналасуы өте қиын және қымбат болуы мүмкін, егер олар сақина тәрізді орналаспаса, мысалы, сызықта орналасса.
Жұмыс станциясы басқа жұмыс станциясына мәліметті беруі мүмкін, яғни мәліметті беру (маркер) құқығын алса.
Мәліметтерді басқа жұмыс станциясымен сақина бойымен беру, бір компьютердің жұмыстан шығуы, егер желінің уақытымен
жөндемесе барлығы жұмыстан шығады.
Мәліметтер алмасу туралы уақыты үлкеуі желіде түйіндер санының көбейуіне әкеп соғады.
Сақинаның диометрі шектелмеген, ол желінің түйіндерінің арақашықтығы арқылы анықталады.
Сонымен қатар жоғарғы желілік топология кең қолданады яғни олар гибридты топология былай аталады:
«жұлдыз-шина», «жұлдыз-шина», «жұлдыз-жұлдыз». 100 Мбиттік желі осындай топология қолданбайды, қолданатыны «Жұлдыз».
«Жұлдыз» топологиясы
Әр бір компьютер жекелеген порттар құрылғыларына жалғанған, олар концентраттар немесе қайталаушы (репитер),
немесе хабом (Hub) деп аталады.
Концентраттар активті және пассивті болуы мүмкін. Егер құрылғылар және концентраттар арасында байланыс үзілісі
болады, ал барлық қалған желілер жұмысын жалғастырады. Шынында, егер бұл құрылғылар жалғыз сервер болса,
онда жұмыс қиындай бастайды. Концентраттары жұмыстан шығатын болса желіде жұмыстан шығарады.
Информация (кадр) логикалық шинада, бір түйінге мәліметтерді бере отырып, сол уақытта барлық
түйіндерге алу мүмкіндігін береді, бір сегментке қосылғандарға. Мәліметтерді беруді есептеу үлкейген деңгейлерінде
(LLC-толығырақ) тек сол түйін(түйіндер) істеп шығады, берілген кадр сілтемесі бойынша.
Логикалық шина физикалық топология шиналары келесідей, жұлдыздар, ағаш, сеткалар.
Алмасу ортасына әдістері қол жетерлікте, түйін сегменттерінің арасында бөлініседі.
– ықтималдықтар, шинадағы (Ethernet) сигналдарды естуге негізделген немесе детерминирленген,
(ARCnet) жүйесін анықтауға құқық беруге негізделген.
Логикалық сақинада мәліметтер бірінен соң бірі түйінен-түйінге беріліп отырады.
Әр бір түйін кадрларды қабылдайды сонда ғана соңғысының алдындағы және кейінгі түйінге сақина бойымен жібереді.
Жүйелер бойымен барлық кадрлерге түйіндер ақылы беріп, ал оған жіберілгеннен кейін қайта өңделеді.
Физикалық топологияда сақина немесе жұлдыздар ішкі сақиналар мен концентратардан тұрады. Жеткізу әдістері –
детерминирленген. Логикалық сақинада Token Ring және FDD желілері құрылады.